Rynek w Kościerzynie to serce tego kaszubskiego miasta, miejsce które zachowało swój średniowieczny układ urbanistyczny z końca XIV wieku. To tutaj spotykają się mieszkańcy i turyści, tu bije puls miejskiego życia, a latem stoliki kawiarni wypełniają się po brzegi. Plac otaczają kolorowe kamienice, góruje nad nim ceglany ratusz, a w centrum stoi pomnik Remusa – bohatera kaszubskiej literatury.

Historia kościerskiego rynku

Kiedy pod koniec XIV wieku Kościerzyna otrzymywała prawa miejskie, wytyczono plan miasta zgodnie z ówczesnymi standardami. Centralny plac miał być miejscem targów, spotkań, a także ośrodkiem władzy. Ten średniowieczny układ przetrwał do dziś – szeroki, prostokątny rynek z wychodzącymi z narożników ulicami to klasyka urbanistyki średniowiecznej.

Przez wieki plac był świadkiem burzliwych dziejów miasta. Panowanie krzyżackie, polskie starostwo, zabór pruski, powrót do Polski, okupacja hitlerowska – wszystkie te epoki zostawiły swój ślad w architekturze otaczających rynek budynków. Obecny wygląd placu ukształtował się głównie w XIX i na początku XX wieku, kiedy wznoszono większość kamienic.

Ratusz – neogotycka perełka z cegły

Ceglany ratusz wzniesiono w latach 1843-1844 w stylu neogotyckim. Do 1975 roku był siedzibą władz miejskich, później mieściły się w nim różne instytucje. Dziś budynek pełni funkcję kulturalną – znajdziesz tu Muzeum Ziemi Kościerskiej oraz punkt informacji turystycznej, gdzie można zdobyć mapy, foldery i dowiedzieć się o aktualnych wydarzeniach w mieście.

Muzeum Ziemi Kościerskiej warto odwiedzić, jeśli chcesz poznać historię regionu. Ekspozycja obejmuje zarówno parter, jak i pierwsze piętro oraz podziemia. Zobaczysz tu wykopaliska archeologiczne, eksponaty etnograficzne pokazujące życie dawnych mieszkańców Kaszub, a także wystawy historyczne dokumentujące dzieje miasta i okolic. W tym samym budynku mieści się również Muzeum Akordeonu – unikalna kolekcja ponad 130 instrumentów, z których niektóre mają ponad sto lat.

Kościerzyna to jedyne miasto w Europie, które może pochwalić się dwoma sanktuariami – Matki Bożej Kościerskiej Królowej Rodzin oraz Jezusa Miłosiernego.

Kamienice wokół placu

Spacerując wokół rynku, zwróć uwagę na różnorodność architektoniczną otaczających go budynków. Większość to trzykondygnacyjne kamienice z przełomu XIX i XX wieku, każda z nieco inną fasadą, innymi detalami. Szczególnie ciekawa jest kamienica pod numerem 12 – z narożnym wykuszem i ozdobnym daszkiem, która wyróżnia się spośród pozostałych.

Te budynki to nie tylko zabytki. Na parterach działają sklepy, kawiarnie, restauracje. Można tu usiąść na tarasie z kawą i obserwować miejskie życie, które szczególnie w weekendy i dni targowe tętni energią.

Remus na taczce – symbol kaszubskiej kultury

Pośrodku rynku stoi pomnik Remusa – postaci z powieści „Życie i przygody Remusa” wydanej w 1938 roku. To kaszubska epopeja ludowa, a sam Remus to taki lokalny odpowiednik Guliwera czy innych wędrowców z literatury przygodowej. Pomnik przedstawia bohatera siedzącego na drewniano-metalowym wózku do przewożenia, otoczonego książkami, walizkami i różańcem. Leżą przy nim ściągnięte buty – sam Remus jest boso.

Rzeźba została wykonana z dbałością o szczegóły i szybko stała się ulubionym miejscem do robienia zdjęć. Tuż obok znajduje się fontanna, która w upalne dni przyciąga dzieci i dodaje placu uroku.

Stegna Stolemów – gra miejska dla rodzin

Rynek to punkt startowy dla rodzinnej zabawy, jaką jest miejska gra Stegna Stolemów. Stolemy to kaszubscy olbrzymi z legend, a gra polega na odnalezieniu siedmiu miniaturowych posążków rozmieszczonych w różnych punktach miasta. Arkusz z zadaniami można pobrać w punkcie informacji turystycznej na rynku lub ściągnąć z internetu w formie PDF.

Gra prowadzi uczestników przez najciekawsze zakątki Kościerzyny. Trasa kończy się w Muzeum Kolejnictwa, gdzie na dzieci czeka nagroda. Całość zajmuje około 2-2,5 godziny – to świetny sposób na aktywne zwiedzanie miasta z młodszymi turystami, którzy przy okazji zabawy poznają historię i legendy regionu.

Rynek jako baza wypadowa

Z rynku łatwo dotrzeć do pozostałych atrakcji Kościerzyny. W odległości spaceru znajduje się kościół Świętej Trójcy z sanktuarium Matki Bożej Kościerskiej, kościół Zmartwychwstania Pańskiego w stylu neogotyckim, czy Wzgórze Księżniczki Gertrudy. Tylko do Muzeum Kolejnictwa warto podjechać samochodem – znajduje się nieco dalej przy ulicy Towarowej.

Miasto otaczają trzy jeziora: Wierzysko, Kapliczne i Gałęźne, a w pobliżu leży Wdzydzki Park Krajobrazowy z grzybowymi lasami i szlakami turystycznymi. Kościerzyna to dobre miejsce na krótki postój podczas podróży po Kaszubach – kilka godzin wystarczy, by poznać najważniejsze punkty.

Praktyczne informacje dla zwiedzających

Rynek jest dostępny bezpłatnie przez całą dobę – to publiczny plac miejski. Parking znajdziesz bezpośrednio przy rynku, choć w weekendy i dni targowe może być zajęty. Alternatywnie można zaparkować na pobliskich uliczkach.

Muzeum Ziemi Kościerskiej i Muzeum Akordeonu w ratuszu można zwiedzić kupując bilet łączony za 30 zł (ulgowy 23 zł), który obejmuje również wstęp do Muzeum Kolejnictwa. Dostępne są też bilety do poszczególnych placówek. W punkcie informacji turystycznej w ratuszu pracownicy chętnie doradzą, co warto zobaczyć w mieście i okolicy.

Latem na rynku odbywają się różne wydarzenia – koncerty, jarmarki, festyny. Warto sprawdzić kalendarz imprez przed przyjazdem. W upalne dni fontanna zapewnia przyjemne ochłodzenie, a stoliki kawiarni są idealnym miejscem na odpoczynek.

Na zwiedzanie samego rynku wystarczy 20-30 minut, ale jeśli planujesz odwiedzić muzea w ratuszu i wziąć udział w grze miejskiej Stegna Stolemów, zarezerwuj przynajmniej 3-4 godziny. Połączenie zwiedzania z wizytą w Muzeum Kolejnictwa to program na pół dnia.

Herb Kościerzyny przedstawia czarnego niedźwiedzia kroczącego pod dębowym konarem. Według legendy zwierzę to było niegdyś postrachem okolicy, dopóki jeden z bohaterskich młodzieńców nie pokonał bestii w walce.

Dla rodzin z dziećmi rynek to wygodna baza – toalety dostępne w pobliskich lokalach, możliwość zjedzenia posiłku, place zabaw w niedalekiej odległości. Płaski teren sprawia, że miejsce jest przyjazne dla wózków dziecięcych i osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.

Dojazd do Kościerzyny nie sprawia problemów – miasto leży około 60 kilometrów od Gdańska, przy trasie łączącej Trójmiasto z Bydgoszczą. Można tu dotrzeć samochodem, autobusem lub pociągiem – stacja kolejowa znajduje się w centrum miasta, kilka minut spacerem od rynku.