W kaszubskiej wsi Gołubie, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, na ponad trzech hektarach rozciąga się prywatny ogród botaniczny z kolekcją kilku tysięcy gatunków roślin. To miejsce powstało z pasji małżeństwa Butowskich, które przez pół wieku przekształcało swój ogród ozdobny w botanical garden z prawdziwego zdarzenia. Dziś można tu zobaczyć rośliny z całej półkuli północnej, w tym ponad 200 gatunków chronionych i zagrożonych wyginięciem.

Od ogrodu ozdobnego do botanicznej kolekcji

Historia tego miejsca sięga lat 70. XX wieku. W 1972 roku rozpoczęła się intensywna rozbudowa prywatnego ogrodu ozdobnego, który z roku na rok powiększał swoją kolekcję. Do 1982 roku zgromadzono już 455 taksonów roślin zielnych i drzewiastych.

Wraz ze wzrostem liczby gatunków i systematyzacją zbiorów ogród stopniowo nabierał charakteru botanicznego. W 1983 roku oficjalnie zaczęto używać nazwy Gołubieński Ogród Botaniczny, a rok później obiekt został wpisany do gminnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Stężyca w powiecie kartuskim. W 1995 roku właściciele otrzymali medal im. prof. B. Hryniewieckiego za upowszechnianie wiedzy botanicznej.

Ogród jest członkiem Rady Ogrodów Botanicznych w Polsce oraz należy do Polskiego Towarzystwa Ogrodów Botanicznych. Patronat naukowy sprawuje Katedra Ekologii Roślin Uniwersytetu Gdańskiego.

Co rośnie w Gołubieńskim Ogrodzie Botanicznym

Na obszarze prawie 4 hektarów zgromadzono od 6 do 7 tysięcy gatunków i odmian roślin pochodzących z różnych stref klimatycznych świata. Wśród nich znajduje się ponad 200 gatunków chronionych, w tym 50 taksonów wpisanych do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin.

Zbiory roślinne podzielono na pięć działów tematycznych:

• Dział ekologiczny – rośliny zgrupowane według naturalnych zbiorowisk
• Rośliny lecznicze – ziołowy zakątek z gatunkami o właściwościach zdrowotnych
• Rośliny ozdobne – kwitnące okazy, szczególnie efektowne w okresie kwitnienia rododendronów i azalii
• Arboretum – kolekcja drzew i krzewów
• Zadrzewienia – naturalne kompozycje drzewiastych gatunków

Znaczące miejsce w kolekcji zajmują osobliwości flory Pomorza – gatunki charakterystyczne dla tego regionu, które nie zawsze można spotkać gdzie indziej.

Ścieżki dydaktyczne i edukacja przyrodnicza

Ogród dysponuje kilkoma ścieżkami dydaktycznymi dostosowanymi do wieku i potrzeb zwiedzających. Na wiosnę można wybrać się trasą „Życie budzi się ze snu”, która prezentuje pierwsze zwiastuny wiosny i gatunki kwitnące o tej porze roku.

Jedna z najciekawszych tras to „Ciekawostki botaniczne – fascynujący świat roślin”. Prowadzi przez kolekcję gatunków żyjących już w epoce dinozaurów i pokazuje historię ewolucji roślin oraz wpływ zmian klimatu na świat przyrody.

Główna ścieżka ogrodu to „Rośliny chronione oraz zagrożone wyginięciem w kolekcji Gołubieńskiego Ogrodu Botanicznego”. Warto też zajrzeć na trasę „Na zdrowie! Ziołowy zakątek – rośliny lecznicze”, gdzie można poznać właściwości różnych ziół.

Rośliny są zgrupowane zgodnie z naturalnymi zbiorowiskami i obszarami występowania na Ziemi, co pozwala zrozumieć, jak różne gatunki przystosowują się do warunków środowiska.

Warsztaty botaniczne dla dzieci i dorosłych

Ogród organizuje warsztaty botaniczne połączone ze zwiedzaniem z przewodnikiem. Program „Zostań ogrodnikiem” pozwala samodzielnie posadzić rośliny i poznać tajniki pracy w ogrodzie. Dla młodszych zwiedzających przygotowano zajęcia „Zostań detektywem” z kluczem do oznaczania roślin.

To miejsce prowadzi działalność na trzech polach: naukowym, dydaktycznym i społecznym. Współpracuje z wieloma uczelniami w Polsce i za granicą, prowadzi pełną dokumentację roślin, obserwacje fenologiczne i ocenę aklimatyzacji gatunków obcych.

Dla kogo jest ten ogród

Gołubieński Ogród Botaniczny sprawdzi się jako cel wycieczki dla różnych grup. Rodziny z dziećmi znajdą tu spokojne miejsce na spacer krętymi dróżkami między kolorowymi rabatami – dzieci mogą wziąć udział w warsztatach i nauczyć się rozpoznawać rośliny.

Miłośnicy przyrody docenią bogactwo kolekcji i możliwość zobaczenia rzadkich gatunków chronionych w jednym miejscu. Studenci biologii i osoby związane zawodowo z botaniką znajdą tu materiał do obserwacji i studiów.

Warto przyjechać szczególnie w okresie kwitnienia rododendronów i azalii – wtedy ogród prezentuje się najefektowniej. Urokliwe zakątki zachęcają do zatrzymania się i podziwiania urody otaczających kwiatów, krzewów i drzew.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Ogród Botaniczny w Gołubiu jest otwarty dla zwiedzających od 1 kwietnia do 31 października, codziennie w godzinach 10:00-18:00. Wstęp jest odpłatny. Istnieje możliwość zwiedzania z przewodnikiem, co dotyczy głównie grup zorganizowanych.

Adres: ul. Botaniczna 21, 83-316 Gołubie
Kontakt: tel. +48 600 872 501, e-mail: [email protected]
Strona internetowa: www.ogrod-golubie.pl

Gołubie znajduje się w gminie Stężyca w powiecie kartuskim, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego w Szwajcarii Kaszubskiej. Do ogrodu najwygodniej dojechać samochodem – miejscowość leży około 4 km od Koszałkowa. Na zwiedzenie warto zarezerwować od 1,5 do 2,5 godziny, w zależności od tempa i zainteresowania szczegółami.

W okolicy znajdują się inne atrakcje przyrodnicze regionu, więc wizytę w ogrodzie można połączyć z dalszym zwiedzaniem Kaszub. Malownicze wzgórza i jeziora Szwajcarii Kaszubskiej tworzą doskonałe tło dla jednodniowej wycieczki.