Jezioro Ostrzyckie to jeden z najciekawszych akwenów na Kaszubach – długie, wygięte w łuk jezioro rynnowe, które rozciąga się na 309 hektarach w samym sercu Szwajcarii Kaszubskiej. Otoczone wysokimi, zalesionymi wzgórzami schodzącymi stromo do wody tworzy krajobrazy, które niewiele mają wspólnego z typowym pojezierzem. Tu przyroda pokazuje swoją bardziej dramatyczną twarz – strome brzegi, głębokie zatoki, wyspy i przesmyki łączące je z sąsiednimi jeziorami.

Kółko Raduńskie – raj dla kajakarzy

Jezioro stanowi najważniejszą część słynnego szlaku wodnego zwanego Kółkiem Raduńskim lub Pętlą Raduńską. To system 14 połączonych ze sobą jezior tworzących ponad 40-kilometrową trasę wodną, którą można pokonać kajakiem bez wychodzenia na ląd. Przez środek jeziora przepływa rzeka Radunia, co zapewnia stały przepływ i czystość wody.

Dla kajakarzy to naprawdę wdzięczne miejsce. Trasa prowadzi przez urozmaicone krajobrazy – raz płynie się wąskimi przesmykami ukrytymi w trzcinach, raz otwierają się szerokie przestrzenie z widokiem na okoliczne wzgórza. Po drodze kilka lekkich przenosek, wyspy do opłynięcia i zatoczki, gdzie można przybić do brzegu i skoczyć do wody. Na jeziorze obowiązuje strefa ciszy, więc motorówek tu nie ma – można spokojnie pływać bez obaw o hałaśliwe jednostki.

Przed 1920 rokiem jezioro nosiło niemiecką nazwę Ostritzsee. Po odzyskaniu niepodległości przywrócono mu polską nazwę, a w języku kaszubskim brzmi ono Òstrzëcczé Jezoro.

Wędkarstwo i życie pod wodą

Jezioro Ostrzyckie to akwen typu leszczowego, choć w jego wodach żyje znacznie więcej gatunków ryb. Wędkarze łowią tu szczupaki – w tym spore osobniki – okonie, węgorze, płocie, leszcze, liny, karpie, karasie, a nawet sumy i sielawy. Głębokość dochodzi do 21 metrów, co stwarza dobre warunki dla różnych gatunków.

Zezwolenia wędkarskie można kupić na miejscu lub w Somoninie u dzierżawcy – firmy Radbur, która zarządza obwodem rybackim. Przy wielu ośrodkach wypożyczane są łódki wędkarskie, a infrastruktura jest przyzwoita – kładki, pomosty, sporo dobrych miejscówek wzdłuż brzegu. Linia brzegowa ma 20 kilometrów, więc miejsc do łowienia nie brakuje.

Plaże i kąpieliska na Jeziorze Ostrzyckim

Brzegi jeziora są w większości dostępne do kąpieli. W wielu miejscach znajdują się plaże – niektóre strzeżone, inne dzikie. Największa i najlepiej zagospodarowana plaża gminna znajduje się we wsi Ostrzyce, tuż obok mola. Jest niewielka, ale nawet w sezonie nie ma tu tłumów jak nad morzem. Wejście do wody łagodne, piaszczyste, bez plączących się po nogach roślin.

Inne plaże wokół jeziora są niestrzeżone, ale całkiem wygodne. Woda czysta – Radunia przepływająca przez jezioro dba o stały przepływ. Lustro wody położone jest na wysokości 159,4 metra nad poziomem morza, więc klimat tu nieco chłodniejszy niż w nizinach.

Rejs stateczkiem i widoki z wody

W sezonie letnim po jeziorze kursuje stateczek Białej Floty o nazwie „Stolem”. Rejs to dobry sposób, żeby zobaczyć jezioro z innej perspektywy i docenić jego kształt – wygina się ono jak podkowa, okalając od wschodu rezerwat przyrody Ostrzycki Las. Z pokładu widać wysokie, miejscami strome brzegi i charakterystyczną Jastrzębią Górę (227 m n.p.m.) od strony północnej.

Po jeziorze pływają też żaglówki, rowerki wodne i kajaki – czasem można spotkać jednostki o oryginalnych kształtach, stylizowane na łabędzie czy inne figury. To część uroku tego miejsca – jest tu sporo ruchu, ale w sposób uporządkowany i bez przesadnego hałasu.

Jezioro łączy się przez wąskie przesmyki wodne z jeziorami Potulskim i Brodnem Wielkim. Żeby wpłynąć z Ostrzyckiego na Potulskie, trzeba trzymać się lewej części jeziora – przesmyk jest sprytnie ukryty w trzcinach.

Rezerwat Ostrzycki Las i przyroda wokół jeziora

Jezioro leży w najatrakcyjniejszej części Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, u podnóża Wieżycy – najwyższego szczytu Niżu Polskiego. Nad zachodnim brzegiem rozciąga się rezerwat przyrody Ostrzycki Las, chroniący cenne gatunki roślin i stare bukowe lasy.

Dla obserwatorów ptaków to interesujące miejsce. Można tu spotkać tracze – szlachara i nurogęsia, sowę włochatkę, żurawie, zimorodki, cyraneczki i pliszki górskie. Raków niestety nie ma – wyginęły w latach 60. XX wieku. Na brzegach dominują sosny i brzozy, a w okresie letnim kwitną goździki, dziewanny i irysy.

Co zobaczyć w okolicy

Wzdłuż wschodniej linii brzegowej przebiega Droga Kaszubska i Szlak Kaszubski – świetne trasy dla spacerowiczów i rowerzystów. Większość tras jest wygodna, choć odcinek między Ostrzycami a Brodnicą Dolną bywa problematyczny – brakuje chodnika, a droga jest wąska.

Punkt widokowy na Jastrzębiej Górze między Brodnicą a Ostrzycami oferuje panoramę jeziora i okolicy. Jeszcze lepszy widok rozciąga się z Wieżycy – na szczycie stoi 35-metrowa stalowa wieża widokowa im. Jana Pawła II, z której widać całe Kółko Raduńskie, lasy i wzgórza rozciągające się po horyzont.

W promieniu 10 kilometrów znajdują się najsławniejsze atrakcje Kaszub: Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku ze słynnym Domem do Góry Nogami i Najdłuższą Deską Świata, Chmielno z ceramiką, Łapalice, Kartuzy. Do Trójmiasta jest tylko 50 kilometrów.

Praktyczne informacje – dojazd, noclegi, ile czasu przeznaczyć

Jezioro Ostrzyckie znajduje się w powiecie kartuskim, przy miejscowościach Ostrzyce, Brodnica Górna i Dolna oraz Wieżyca. Dojazd samochodem z Trójmiasta zajmuje około godziny. Po wschodniej stronie jeziora biegnie Droga Kaszubska, więc dojazd jest prosty.

Wokół jeziora działa sporo ośrodków wczasowych, pensjonatów i domków letniskowych z bezpośrednim zejściem do wody. Wiele z nich oferuje wyżywienie i wypożyczalnię sprzętu wodnego – kajaków, rowerków wodnych, łódek. Ceny noclegów zależą od standardu i sezonu, ale oferta jest szeroka – od prostych pokoi po dobrze wyposażone apartamenty.

Rejs stateczkiem Stolem odbywa się w sezonie letnim – dokładne godziny i ceny warto sprawdzić na miejscu w Ostrzycach przy molu. Zezwolenia wędkarskie dostępne u zarządcy Radbur w Somoninie lub w lokalnych punktach sprzedaży.

Na samo zwiedzanie okolicy i plażowanie wystarczy dzień, ale jeśli ktoś planuje spływ kajakowy Kółkiem Raduńskim, trzeba przeznaczyć co najmniej cały dzień, a lepiej dwa. Trasa ma ponad 40 kilometrów i prowadzi przez 14 jezior – warto robić przerwy, żeby nacieszyć się widokami i wykąpać się w czystej wodzie.

Jezioro Ostrzyckie to miejsce dla rodzin z dziećmi (łagodne plaże, bezpieczne kąpielisko), kajakarzy (Kółko Raduńskie), wędkarzy (bogate łowisko), miłośników przyrody (Kaszubski Park Krajobrazowy, rezerwat) i tych, którzy szukają spokoju z dala od nadmorskich tłumów. W wakacje bywa tu żywo, ale wciąż znacznie spokojniej niż na popularnych plażach.