Przejażdżka drezyną to coś więcej niż kolejowa ciekawostka – to sposób na odkrycie Kaszub z zupełnie innej perspektywy. W Łapinie, niewielkiej miejscowości między Kolbudami a Kartuzami, pasjonaci z Kolei Drezynowej od ponad dwóch dekad organizują wycieczki po nieużywanej linii kolejowej wzdłuż rzeki Raduni. Machając rękami jak przy starej pompie strażackiej, pedałując albo po prostu siedząc jako pasażer, można poczuć się jak w starym westernie – tyle że w kaszubskim wydaniu.

Trasa wiedzie przez jeden z najładniejszych odcinków dawnej linii Pruszcz Gdański–Kartuzy. Dookoła lasy, łąki, dwa sztuczne zalewy na Raduni, zabytkowy dwór i stara papiernia. Cisza przerywana tylko stukaniem kół o szyny i odgłosami natury.

Jak to działa – rodzaje drezyn i przejażdżka

Drezyny to małe pojazdy szynowe, które kiedyś służyły do prac konserwacyjnych na torach. Dziś w Łapinie pełnią funkcję turystyczną i są dostępne w kilku wariantach. Drezyny ręczne to te najbardziej charakterystyczne – cztery osoby machają specjalnymi dźwigniami, a reszta siedzi jako pasażerowie. Obsługa przypomina pracę przy pompie – rytmiczne ruchy w górę i w dół napędzają pojazd. Są też drezyny rowerowe, gdzie cztery osoby pedałują, oraz motorowe dla tych, którzy wolą po prostu podziwiać widoki.

Każda wycieczka zaczyna się od krótkiego przeszkolenia. Instruktor tłumaczy regulamin i podstawowe sygnały, po czym uczestnicy zajmują miejsca. Drezyny wyruszają z bocznicy przy Starej Papierni w Łapinie i jadą w stronę Kolbud. Trasa prowadzi wzdłuż Raduni – rzeki, która na tym odcinku tworzy malownicze zalewy. Po drodze mijają się obiekty hydrotechniczne, stary dwór otoczony parkiem i budynki dawnej stacji kolejowej.

Linia kolejowa z Pruszcza Gdańskiego do Kartuz była nazywana najpiękniejszą w województwie gdańskim. Fragment tej trasy przebiega właśnie przez Łapino, a tory biegną dokładnie wzdłuż przedwojennej granicy między Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem.

Historia projektu Kolej Drezynowa

Pomysł na turystyczne przejażdżki drezynami narodził się w 1998 roku, kiedy grupa pasjonatów z Klubu Turystyki Kolejowej Tendrzak przy PTTK wypożyczyła pierwszą drezynę i pojeździła po nieużywanej kolejce wąskotorowej na Żuławach. Pojazd był w kiepskim stanie – słychać go było szybciej niż widać – ale właśnie wtedy złapali bakcyla. Rok później zorganizowali pierwszy wyścig drezyn podczas targów TRAKO w Gdyni.

W 2001 roku powstał oficjalny projekt Kolej Drezynowa. Celem było ożywienie nieczynnych linii kolejowych poprzez organizację turystycznych przejazdów. Od 2003 roku grupa ma stałe zgody na użytkowanie wybranych odcinków torów, w tym linii Pruszcz–Niestępowo, na której leży Łapino. Przez lata drezyniarze nie tylko organizowali wycieczki, ale też sami odkrzaczali i remontowali zaniedbane torowiska.

Dla kogo jest ta atrakcja

Przejażdżka drezyną sprawdzi się właściwie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu świetną zabawę – machanie dźwigniami to aktywność, która angażuje nawet te mniejsze pociechy, a przy okazji można zdać egzamin na drezynowe prawo jazdy (tak, naprawdę!). Grupy znajomych czy firmowe wyjazdy integracyjne też chętnie tu zaglądają, bo wspólne napędzanie drezyny to doskonała okazja do współpracy i śmiechu.

Miłośnicy historii i kolejnictwa docenią autentyczność sprzętu oraz możliwość przejechania się po historycznej linii. Nie brakuje też po prostu ciekawskich, którzy szukają czegoś innego niż standardowe atrakcje turystyczne.

Drezyna zawdzięcza swoją nazwę niemieckiemu wynalazcy Karlowi von Drais, który w 1816 roku skonstruował pierwowzór roweru nazwany „Draisine”. W 1842 roku stworzył podobną konstrukcję na szyny – protoplastę dzisiejszych drezyn kolejowych.

Co jeszcze można zobaczyć – Stara Papiernia i warsztaty

Punkt startowy wycieczek mieści się przy Starej Papierni – zabytkowym obiekcie, który sam w sobie zasługuje na uwagę. Dla grup szkolnych i zorganizowanych przygotowano pakiety łączące przejażdżkę z warsztatami papierniczymi, zwiedzaniem papierni, wystawą polskich aut i motocykli z czasów PRL oraz ogniskiem. Takie czterogodzinne programy cieszą się sporym zainteresowaniem, zwłaszcza wśród szkół.

Organizatorzy oferują też nietypowe atrakcje – gry terenowe o charakterze wojennym czy indiańskim, inscenizacje historyczne związane z regionem oraz poszukiwanie skarbów. To sprawia, że każda wizyta może wyglądać inaczej, w zależności od zainteresowań grupy.

Trasa drezynowa – co zobaczyć po drodze

Wycieczka zaczyna się przy Starej Papierni w Łapinie. Zaraz po wyjeździe z bocznicy zakładowej po lewej stronie rozpościera się widok na sztuczny zbiornik wodny zakończony elektrownią wodną. Po kilkuset metrach drezyny wjeżdżają na stację w Łapinie – miejsce, które kiedyś miało trzy tory, a dziś został tylko jeden. Dawny budynek stacyjny po remoncie w 2004 roku stracił swój oryginalny wygląd, ale pozostały inne zabudowania przypominające o kolejowej przeszłości.

Dalej trasa prowadzi w stronę Kolbud. Po prawej stronie tory biegną wzdłuż Raduni, która wije się w dole, tworząc zakola i zalewy. Mijają się obiekty hydrotechniczne – jazy i elektrownie wodne – które spiętrzają wodę dla celów energetycznych. Po lewej stronie można dostrzec stary pałac otoczony parkiem, obecnie częściowo wykorzystywany przez Caritas.

Cała trasa to około kilku kilometrów, ale nie chodzi tu o dystans. Chodzi o tempo, które pozwala naprawdę zobaczyć okolicę – drzewa rosnące tuż przy torach, ptaki nad rzeką, spokój kaszubskiej wsi.

Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd

Ceny: W weekendy przejazd drezyną 5+2 (pięć osób machających, dwie pasażerskie) kosztuje 200 zł. W dni powszednie cena wynosi 229 zł. Dla wycieczek integracyjnych cena to około 100 zł od osoby. Orientacyjnie można liczyć około 50 zł od osoby, w zależności od rodzaju drezyny i czasu wypożyczenia.

Godziny: W weekendy drezyny odjeżdżają o 10:00, 12:00 i 14:00. W dni powszednie przejazdy odbywają się na zamówienie. Na wszystkie wycieczki obowiązuje wcześniejsza rezerwacja – najlepiej SMS-em pod numer 608 179 997 lub mailem [email protected].

Dojazd: Miejsce zbiórki znajduje się w Łapinie przy ul. Michała Wołodyjowskiego 16, na parkingu przy Starej Papierni/zakładach Morpak. Jadąc od strony Gdańska drogą nr 221, należy dojechać do Kolbud, na rondzie skręcić w prawo w kierunku Łapina, minąć dwa przejazdy kolejowe i skręcić w prawo przed drogowskazem „Stara Papiernia”. Potem główną drogą przez całą wieś, a gdy skończy się asfalt, uważać na zjazd w prawo oznakowany tabliczką „drezyny”.

Czas wizyty: Sama przejażdżka trwa około godziny, ale warto zarezerwować więcej czasu, jeśli planuje się zwiedzanie Starej Papierni czy warsztaty. Wycieczki szkolne z pełnym programem trwają około 4 godzin.

Kolej Drezynowa dysponuje różnymi typami drezyn: turystycznymi na 12 osób (4 machające + 8 pasażerów), historycznymi na 5 osób, rowerowymi na 7 osób oraz motorowymi na 2-5 osób. Każdy znajdzie coś dla siebie.

Warto pamiętać, że organizatorzy często są w terenie, więc najlepiej kontaktować się z nimi z wyprzedzeniem. Można ich też znaleźć na Facebooku, gdzie regularnie publikują aktualności i zdjęcia z wycieczek. To nie jest miejsce, do którego można po prostu przyjechać bez zapowiedzi – ale właśnie ta kameralność i indywidualne podejście sprawiają, że każda wizyta ma swój klimat.